فورميكا ورقه‌اي است متشكل از كاغذ‌هاي كرافت بعلاوه‌ يك ورقه كاغذ دكوركه تحت تأثير عمل آغشته‌سازي به چسب ، خشك كردن و پرسبه هم چسبانده شده اند. ورقه حاصله ممكن است در ضخامت‌هاي mm 5/2 ـ 1 و يا بيشتر باشد. كاغذ دكور رويه در نقش‌ها و رنگ‌هاي زيبا جذابيت خاصي را به اين محصول مي‌دهد.

ورقه‌هاي فورميكا در صنعت خودرو‌سازي ، تجهيزات مدارس ، ادارات ، منازل و… كاربرد دارد.

مراحل توليد خط فورميكا

1. مراحل آغشته‌كني

2. مرحله كاغذ چيني

3. مرحله پرس

4. مرحله كناربُري

5. سنباده‌زني

6. پرس فورميكا روي اوراق فشرده چوبي

الف ـ خط آغشته‌كني دكوراتيو و كرافت فلوتينگ و لاينر :

در خط آغشته‌كني ، آغشته‌سازي كاغذهاي دكوراتيو و كرافت به مواد چسبي صورت مي‌گيرد. كاغذهاي دكوراتيو در انواع رنگ‌ها و نقش‌هاي الوان و در گراماژهاي مختلف ، توسط رزين ملامين آغشته مي‌شود.براي آغشته‌سازي كاغذ كرافت از رزين فنوليك استفاده مي‌شود. كاغذهاي دكور از كشورهاي خارجي و كاغذ كرافت فلوتينگ از صنايع چوب مازندران و كاغذ كرافت لاينر از چوكاي تالش تأمين مي‌شود. در موقع مصرف رزين فنوليك ، براي افزايش خاصيت جذب ، آن را توسط متانول رقيق مي‌كنند. ابتداي رول كاغذي توسط درنفر از بين غلطك‌هاي در حال چرخش عبور داده مي‌شود. از دستگاه رول گردان تا تونل خشك‌كني مجموعاً تعداد 15 غلطك براي هدايت كاغذ مستقر هستند . غلطك‌ها كاغذ را از تشك حاوي مايع چسب عبور مي‌دهند. البته كاغذ به طور كامل در داخل تشك غوطه‌ور مي‌شود. در مورد سرعت چرخش غلطك‌ها ذكز اين نكته ضروري است كه كليه آن‌ها توسط يك الكتروموتور و با سرعت يكسان حركت مي‌نمايند ، زيرا ناهماهنگي در سرعت باعث پارگي كاغذ خواهد شد. كاغذ پس از عبور از تشك ، از بين دو غلطك آبگيري عبور نموده و مايع اضافي از آن خارج مي‌شود و به پايين ريزش كرده از طريق كانال مخصوص به تشك باز مي‌گردد. بعد از غلطك‌هاي آبگيري ، دو عدد غلطك ديگر كار تنظيم كاغذ و صاف نگه‌داشتن آن را انجام مي‌دهند. ميزان جذب مايع چسب ، به نوع كاغذ و سرعت عبور كاغذ از داخل مايع و همچنين نوع فرمولاسيون و تركيب شيميايي چسب بستگي دارد . كاغذ بعد از آغشته شدن ، براي تكميل مراحل ياد شده وارد دستگاه خشك‌كن مي‌شود.

ـ خشك‌كن خط آغشتگي

1ـ طول خشك‌كن 12 متر و ارتفاع آن 3 متر مي‌باشد كه جهت خشك كردن كاغذ آغشته شده تا حد مجاز از آن استفاده مي‌شود. سيستم حرارتي آن به صورت فن و كوئل مي‌باشد. تعداد 2 جفت فن و كوئل در بالاي خشك‌كن و 2 جفت ديگر در پايين واقع است. بخار 130‌ـ120. درجه از طريق لوله‌هاي مقاوم به حرارت و دماي بالا به كويل‌ها منتقل مي‌گردد. در كنار هر كويل يك فن دهنده انرژي گرمايي تشعشعي از آن‌ها را به فضاي داخل خشك‌كن هدايت مي‌كند.

2ـ حركت زنجير كاغذ را از درون تونل عبور مي‌دهد.

ـ دستگاه‌هاي جانبي بعد از خشك‌كن الف ـ فن خنك كننده ب ـ غلطك‌هاي سرد كننده

ج ـ دستگاه Cutting ( تيغه قطع كننده )

الف ـ فن خنك كننده كاغذ آغشته شده بعد از خشك شدن و به محض خروج از خشك‌كن توسط غلطك‌هاي نگهدارنده و تنظيم كننده از بالاي يك فن دمنده پر قدرت عبور مي‌كنند . بدين ترتيب كاغذ تا حدي خنك مي‌شود.

ب ـ غلطك‌هاي سرد كننده در اين قسمت تعداد 4 علطك وجود دارد. 3 تاي آن‌ها هم قطر و بزرگتر و غلطك پاييني قطر كمتري دارد.غلطك‌هاي بزرك تو خالي بوده و آب سرد در داخل آن‌ها جريان دارد كه كاغذ در حين عبور از بين آن‌ها تا حد دماي محيط انرژي حرارتي و گرماي خود را از دست مي‌دهد.

ج ـ دستگاه كاتينگ Cutting

اين دستگاه داراي 2 غلطك انتقال كاغذ و يك تيغه قطع كننده مي‌باشد. كاغذ بعد از مرحله خشك شدن ، توسط غلطك‌هاي اين دستگاه دريافت مي‌شود. در بالاي غلطك و در تماس با آن يك ديسكت فلزي در حال چرخش مي‌باشد. فشار باد به پيستون‌هاي حامل تيغه منتقل شده و در عرض چند دهم ثانيه باعث ضربه زدن تيغه به كاغذ مي‌شود. طول كاغذي كه در هر قطع حاصل مي‌شود cm 250 و عرض آن cm 128 مي‌باشد. براي كاغذهاي دكور طول cm 252 در نظر گرفته مي‌شود.

ب ـ مرحله كـاغـذ چـيـنـي اين مرحله بعد از آغشته‌سازي كاغذ صورت مي‌گيرد . در قسمت كاغذ چيني تعداد 5 عدد ميز به طور رديفي قرار دارند كه عمليات روي آن‌ها صورت مي‌گيرد‌

تعريف رليس پي‌پر

ورقه‌هاي نازكي از جنس كاغذ آغشته شده به ماده شيميايي (( رليس اي جنت )) يا عامل جدا كننده هستند كه در مرحله پرس ، مانع از چسبيدن كاغذ‌هاي كرافت به هم مي‌گردند. ابتدا يك ورق كاغذ دكور به صورت برگردان و روي آن كاغذ‌هاي چيده شده قرار مي‌گيرد. بر روي يك دكور برگردان تعداد 8 عدد كاغذ كرافت بعلاوه يك ورق رليس پي‌پر در وسط آن قرار مي‌گيرد و روي اين مجموعه يك ركور رويي واقع شده و در ادامه كار با قرار دادن يك يك دكور برگردان دنبال مي‌شود و تكرار اين ترتيب ياد شده و مراحل آن ، اصطلاحاً به كاغذچيني و دكورچيني معروف است. مجموعه آماده توسط ليفتراك به بخش پرس منتقل مي‌شود.

ج ـ مرحله پــرس

در واحد پرس سه قسمت مجزا از هم در عمليات همكاري مي‌كنند :

الف ـ خود دستگاه پرس ب ـ دستگاه جابجايي صفحات فلزي جهت لايه چيني

ج ـ دستگاه تخليه و بارگيري و رابطه بين دو دستگاه فوق‌الذكر هنگامي كه دهانه پرس بسته شود ، عمليات شروع مي‌گردد. اين دستگاه با نام SiemPelkamp ساخت آلمان ( آلمان‌غربي سابق ) و داراي 10 طبقه مي‌باشد.

در پرس فورميكاي 1 ميليمتري و 5/2 ميليمتري فاكتورهاي فشار و دما يكسان بوده ، ولي فاكتور زمان متغير است و در 5/2 ميليمتري اندكي بيشتر است. در هر مرحله از پرس تعداد 100 ورق فورميكا 1 يا 5/2 ميليمتري توليد مي‌شود.

د ـ مرحله كناره بري

از آنجايي كه فورميكاي خارج شده از پرس از لحاظ ظاهري داراي كناره‌هاي نامنظم و ريش‌ريش است لذا جهت حذف اين قسمت‌ها و دستيابي به فورميكايي با كناره صاف و منظم ، از دستگاه كناره بري استفاده مي‌شود. در روي اين بخش 2 عدد اره گرد كوچك وجود دارد كه كار برش را انجام مي‌دهند.

و ـ مرحله سنباده‌زني

در اين دستگاه تعداد 4 عدد غلطك فورميكا را از روي سنباده عبور مي‌دهند . غلطك‌هاي طرف كارده فورميكا را دريافت كرده و به غلطك‌هاي طرف كارگير هدايت مي‌نمايد . در اينجا سنباده از پايين قسمت زيرين ، فورميكا را سنباده مي‌كند. دليل اين‌كار اين است كه با ايجاد خراش‌هاي ريز زياد ، باعث افزايش سطح چسب خوري مي‌شود. افزايش سطح چسب خوري باعث چسبيدن مناسب فورميكا روي تخته‌هاي فشرده مي‌گردد. توسط يك پمپ دستي كه بوسيله فشار باد كار مي‌كند سطح رويي فورميكاي زيرين پاك مي‌شود. در غير اين‌صورت و در صورت وجود يك شيئ اضافي روي فورميكا ، در موقع عبور از بين غلطك‌ها باعث ايجاد ضايعات زيادي روي سطح ورقه خواهد شد

هـ ـ خط پرس فورميكا روي سطح اوراق فشرده چوبي

در اين خط ، انواع طرح‌هاي الوان فورميكا بر اساس سفارشات مصرف كنندگان ، در ابعاد و اندازه‌هاي متفاوتي روي سطوح تخته‌چندلايه يا تخته‌خرده‌چوب پرس مي‌شود. تخته‌خرده‌چوب مورد نياز از توليد داخل كارخانه و تخته چند لايه عمدتاً از ايران چوب قزوين و ساير واحد‌هاي توليد تخته‌لايه تأمين مي‌گردد.

مراحل كلي و عمومي خط پرس :

1. اندازه‌بُري

2. چسب‌زني

3. لايه‌چيني

4. پرس

5. كناره‌بري ( توسط دستگاه چلسكي )

6. لبه‌چسباني ( // // ايدم )

1ـ انداره‌بري

اندازه بري تخته‌خرده‌چوب و تخته‌چندلايه توسط دستگاه اندازه‌بُر صورت مي‌گيرد.

2ـ چسب‌زني قطعات

دستگاه چسب‌زني از نوع غلطكي بوده و براي آغشته‌سازي سطوح تخته‌ها استفاده مي‌شود. طول دستگاه 5/2 ـ 2 متر و تعداد غلطك‌ها 4 عدد بوده كه قطر آن‌ها در حدود 20 ـ 15 سانتي‌متر مي‌باشد.

3ـ لايه‌چيني

عمليات لايه چيني در روي صفحات فلزي صورت مي‌گيرد كه در يك انتها داراي يك زائده مخصوص جابجايي مي‌باشند . در روي صفحه فلزي بسته به اندازه و ابعاد ، تعدادي فورميكا به‌صورت برگردان و سپس روي آن‌ها قطعات تخته‌چندلايه و باز روي آن يك ورقه فورميكا قرار مي‌گيرد. در سيستم مربوط به لايه‌چيني نئوپان هم ، همين مراحل رعايت مي‌گردد. البته ممكن است طرح و رنگ فورميكاي رويي و زيرين متفاوت يا يكسان باشد. صفحات پس از بارگيري در قفسه مخصوص قرار گرفته و به طرف پرس هدايت مي‌شود.

4ـ مرحله پرس

صفحات بارگيري شده به داخل طبقات پرس هدايت مي‌شود. اين كار به‌واسطه وجود زائده‌هاي انتهاي صفحات و وجود بازوي متحرك ، كِشنده هيدروليكي مستقر از در مجاورت پرس امكان‌پذير است. تعداد طبقات پرس 5 طبقه مي‌باشد و اين دستگاه ساخت كشور ايتاليا است.

فاكتورهاي مؤثر در پرس :

>> پرس فورميكا روي تخته‌چندلايه <<

2 kg/cm 400 ـ 240 = ميزان فشار لازم

‌‌c ’ 180 ـ 110 = ميزان دماي لازم

دقيقه 25 = ميزان زمان لازم

>> پرس فورميكا روي تخته‌خرده‌چوب <<

kg/cm 2 200 فشار

c’ 100 ـ 90 حرارت

دقيقه 25 ـ 20 زمان

5 ـ مرحله كناره‌بُري

دستگاه كناره‌بر يا چلسكي ، دستگاهي است به‌طول 6 متر داراي يا كانال تغذيه كه در كف كانال نوار نقاله دوّار وجود دارد. قطعه مورد نظر در مسير كانال قرار گرفته و توسط نوار نقاله پيش مي‌رود.

6 ـ مرحله لبه‌چسباني ( دستگاه ايدم )

ايدم دستگاهي است به‌طول 8 متر كه كار چسباندن لبه‌هاي قطعات روكش شده را انجام مي‌دهد. براي اين‌كار از رول‌هاي نواري الوان استفاده مي‌گردد كه رنگ نوار براي هر قطعه با رنگ روكش فورميكايي يكسان است. چسبي كه براي چسب زدن لبه‌هاي قطعات استفاده مي‌گردد هاتـمِلت ( Hotmelt ) يا گرانول حرارتي نام دارد.